Zaznacz stronę
Po co nam w Gdańsku spalarnia? Podcast ze Sławomirem Kiszkurno

Po co nam w Gdańsku spalarnia? Podcast ze Sławomirem Kiszkurno

Po co nam w Gdańsku spalarnia? Podcast ze Sławomirem Kiszkurno

Nowa spalarnia odpadów wpisuje się w ideę zrównoważonego zarządzania odpadami w mieście. Gdańsk od jakiegoś czasu promuje ideę gospodarki cyrkularnej, w której zużywane surowce powinny zostawać jak najdłużej w obiegu i nie powinny być marnowane. ZTPO pełni ważną funkcję w gospodarce obiegu zamkniętego, zagospodarowując te odpady, które nie nadają się do recyklingu oraz według przepisów Unii Europejskiej nie mogą być składowane.

 

Pomimo tego, że spalarnie odpadów są bardzo popularnym rozwiązaniem w wielu krajach, a w naszym kraju funkcjonuje ich już osiem, instalacje te są ciagle owiane atmosferą wątpliwości oraz mitów. Do czego Gdańsku potrzebna jest spalarnia? Jak recykling oraz termiczne przekształcanie odpadów uzupełniają się w zrównoważonej gospodarce? Jakie osiągniemy korzyści po uruchomieniu spalarni i czemu nie musimy martwić się o emisje? Oraz najważniejsze – jakie jest najważniejsze proekologiczne przesłanie płynące z nowej inwestycji? Na te pytania odpowiada Sławomir Kiszkurno w poniższej rozmowie.

 

Spodobał Ci się ten wpis? Podaj dalej!

Jak funkcjonująca spalarnia wpłynie na opłaty ponoszone przez mieszkańców?

Jak funkcjonująca spalarnia wpłynie na opłaty ponoszone przez mieszkańców?

Jak funkcjonująca spalarnia wpłynie na opłaty ponoszone przez mieszkańców?

Nowoczesny zakład termicznego przekształcania odpadów domknie system gospodarowania odpadami komunalnymi w Gdańsku i metropolii trójmiejskiej. Instalacja pozwoli 35 gminom biorącym udział w projekcie na niezależność w obszarze zagospodarowania odpadów nienadających się do recyklingu, tzw. frakcji energetycznej. Niezależność ta wpłynie na bezpieczeństwo ekonomiczne i stabilizację opłat ponoszonych przez mieszkańców za zagospodarowanie wytwarzanych w domach odpadów komunalnych.

Zmiany prawa w Polsce w zakresie gospodarki odpadami komunalnymi, które obserwujemy od kilku lat, nijak się mają do stabilizacji i optymalizacji systemu gospodarki odpadami w gminach. Brak w nich dalekosiężnej wizji funkcjonowania gospodarki odpadami w Polsce. Niemniej jednak chaos tych zmian doprowadził do nadmiernych wzrostów kosztów utrzymania systemów gospodarki odpadami w gminach i tym samym podwyżek opłat dla mieszkańców za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Te nieprzemyślane zmiany prawa szczególnie dotykają gminy, w których nie funkcjonuje jeszcze system oparty o instalację termicznego przekształcania odpadów, popularnie zwaną spalarnią. 

Koszty zagospodarowania frakcji energetycznej

Około 40% wagi odpadów komunalnych trafiających do instalacji komunalnych, po procesie MBP stanowi tzw. frakcję energetyczną. To odpady nienadające się do recyklingu, o kaloryczności powyżej 6MJ/kg, których zgodnie z obowiązującym prawem od 2016 r. nie można składować. Są to np. zużyte pieluchy jednorazowe, siatki foliowe, styropian, zabrudzony papier, folie po słodyczach, serkach, jak również odpady z nierecyklingowalnych tworzyw sztucznych. Koszt zagospodarowania odpadów energetycznych, to w całym budżecie systemu gospodarki odpadami komunalnymi w Gdańsku przeszło 20% wydatków. Jest to kwota ok. 30 milionów złotych rocznie, tak więc bardzo wysoka. Obecnie odpady energetyczne wyjeżdżają z Gdańska, z Zakładu Utylizacyjnego, samochodami do tego przystosowanymi, niestety po coraz wyższej cenie. Cena wzrasta, ponieważ ilość odpadów energetycznych z roku na rok również wzrasta, a brak jest w kraju odpowiednich instalacji do ich zagospodarowania. Doświadczenia pokazują, że proces inwestycyjny budowy spalarni trwać może nawet kilkanaście lat. Popyt przewyższa podaż, a ceny dyktuje rynek. Efekt – rok do roku płacimy za odbiór odpadów energetycznych coraz więcej. Jeszcze dwa lata temu było to ok. 160 zł/t, a obecnie około 500 zł/t. Warto zaznaczyć, że w obecnie rozstrzyganych przetargach organizowanych przez duże miasta, kwoty te przekraczają wartość 1000 zł/t.  Bywa i tak, że w przetargach nie ma żadnych ofert i to jest sytuacja najgroźniejsza, bo wymusza wiele patologii i niebezpiecznych dla ludzi i środowiska skutków.

Ile będzie kosztować termiczne przekształcenie odpadów w spalarni?

Koszty, które gminy będą ponosić za przekształcenie odpadów w gdańskiej instalacji są znane i z góry ustalone na 25 lat. W trakcie eksploatacji wartość ta będzie aktualizowana o wskaźniki makroekonomiczne takie jak np. inflacja. Tak więc funkcjonujący Zakład, z określoną i znaną ceną zapewni przewidywalność, bezpieczeństwo i możliwość długofalowego planowania w ramach systemu. Należy pamiętać, że zgodnie z obowiązującym prawem, system gospodarowania odpadami komunalnymi w gminie musi się bilansować – oznacza to, że wszystkie wydatki związane z gospodarką odpadami np. odbiór i transport, zagospodarowanie, inwestycje, edukacja, nadzór i administracja, itd. są finansowane tylko i wyłącznie z opłat ponoszonych przez mieszkańców. Port Czystej Energii wpłynie więc na stabilizację całego systemu, a w konsekwencji opłat ponoszonych przez mieszkańców. 

Sceptycy spalarni mówią o ogromnych kosztach jej budowy. To prawda, koszty są wysokie, ponieważ zastosowana jest w nich najnowocześniejsza technologia głównie związana z oczyszczaniem spalin. Ponad połowa kosztów instalacji to system oczyszczania spalin, który gwarantuje spełnienie najbardziej restrykcyjnych norm dot. emisji i zaostrzonego monitoringu – dzięki czemu możemy powiedzieć, że spalarnie są wyjątkowo bezpieczne dla mieszkańców i środowiska. W przypadku gdańskiej instalacji budowa finansowana jest z dwóch źródeł. Blisko połowa kosztów budowy pochodzi z bezzwrotnego dofinansowania z UE. Pozostała część to pożyczka z NFOŚiGW, którą będziemy jako Spółka przez lata eksploatacji Zakładu spłacać. Należy zwrócić uwagę, że koszt budowy instalacji jest uwzględniony w cenie na bramie, a mimo to cena za zagospodarowanie frakcji energetycznej jest nadal znacznie niższa, niż obecnie dyktowana przez rynek zewnętrzny. Ponadto nie bez znaczenia jest fakt, że spalarnia będzie miała przychody ze sprzedaży energii elektrycznej i ciepła – one również są uwzględnione w modelu finansowym. Wpływają one na obniżenie tzw. „opłaty na bramie” za termiczne przekształcenie każdej tony odpadów, tym samym koszty te w mniejszym stopniu obciążą w przyszłości portfel każdego z mieszkańców, których odpady trafią do naszej instalacji. 

Ale czy będzie taniej dla mieszkańców?

Nie można jednoznacznie powiedzieć, że budowa spalarni wpłynie wprost na obniżenie opłat ponoszonych przez mieszkańców. Nie mamy wpływu na inne zmienne wchodzące w skład całego systemu, chociażby dlatego, że nie wiemy, jak w przyszłości zmieni się prawo. Jednak dla części budżetu przeznaczonego na zagospodarowanie frakcji energetycznej, przyszłość jest znana i tu możemy mówić o dużej stabilizacji. To bardzo ważne, ponieważ jedną z głównych przyczyn tegorocznej fali podwyżek opłat w całej Polsce jest stale rosnący koszt zagospodarowania frakcji energetycznej, jako tej najtrudniejszej do zagospodarowania, a dodatkowo obwarowanej ograniczeniami w postaci magazynowania, składowania i termicznego przekształcania. 

Dla Gdańska i jego mieszkańców, jak i pozostałych gmin uczestniczących w projekcie, budowa spalarni odpadów komunalnych to docelowo wielomilionowe oszczędności każdego roku, które będą mogły być przeznaczone na cele inwestycyjne, aby wzmacniać lepszą segregację odpadów u źródła i umożliwić gminom osiąganie wyższych poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku. Tu również pojawia się kolejny argument za funkcjonowaniem instalacji do termicznego przekształcania odpadów – ale o tym szerzej w następnych publikacjach.

O kosztach funkcjonowania gdańskiej instalacji i jej wpływie na system mówiłem szerzej podczas Pomorskiego Eko Forum 18 listopada 2020 roku. Zainteresowanych zachęcam do odsłuchania prezentacji dostępnej pod poniższym linkiem:

Spodobał Ci się ten wpis? Podaj dalej!

Port Czystej Energii – ostatni, brakujący element układanki „odpadowej”

Port Czystej Energii – ostatni, brakujący element układanki „odpadowej”

Port Czystej Energii – ostatni, brakujący element układanki „odpadowej”

Nowoczesna spalarnia odpadów to ostatni element niedokończonej układanki „odpadowej” w Gdańsku, jak i pozostałych gmin w regionie. Po jej uruchomieniu staniemy się doskonale zorganizowaną metropolią w tym zakresie. Doskonale zorganizowaną, czyli bezpieczną i przewidywalną, a to w gospodarce, bez względu na jej profil jest najważniejsze.

 

Historia przedsięwzięcia

Rozpoczęliśmy budowę zakładu termicznego przekształcania odpadów komunalnych w Gdańsku – powszechnie zwanego spalarnią. To efekt zaangażowania i przede wszystkim wytrwałości w planowaniu tej inwestycji zarówno konkretnych osób, jak i instytucji. Pomimo, iż pierwszą wielokryterialną analizę lokalizacyjną dla instalacji przeprowadził Marszałek Województwa Pomorskiego, dalsze prace i działania koordynowane były przez Urząd Miejski w Gdańsku, który wskazał Zakład Utylizacyjny Sp. z o.o. jako lidera tego przedsięwzięcia w regionie. Powstał dedykowany choć niewielki zespół, który z dodatkowym wsparciem do dzisiaj tym projektem zarządza –  już pod szyldem spółki Port Czystej Energii Sp. z o.o. Przygotowania trwały przeszło 10 lat, a  prace przyspieszyły w roku 2011, kiedy to rozpoczęła się realizacja projektu „System Gospodarki Odpadami dla Metropolii Trójmiejskiej”, projektu przygotowawczego dofinansowanego ze środków UE.

Początkowo projekt zakładał budowę większej instalacji, która docelowo miała obsługiwać 9 instalacji komunalnych (dawniej RIPOK), do których trafiają odpady z całego województwa pomorskiego. Po wykonaniu studium wykonalności, raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i uzyskaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, przepustowość spalarni ustalona została na 250 000 ton/rok odpadów w postaci tzw. frakcji energetycznej. Tak się jednak nie stało. Część samorządów podjęła pochopne decyzje i wraz z nadzorowanymi przez siebie instalacjami komunalnymi i wycofała się ze wspólnego projektu. Ostatecznie, w oparciu o 3 instalacje (ZU Szadółki, ZUO Gilwa Mała, ZUOS Tczew) przyjmujące odpady z 35 pomorskich gmin, docelowa wielkość spalarni wyniosła 160 000 ton. Dla takiej instalacji 9 października 2020 roku zostało wydane pozwolenie na budowę Zakładu Termicznego Przekształcania Odpadów Komunalnych na terenie przy ul. Jabłoniowej 55 w Gdańsku, które stało się ostateczne 26 maja 2020 roku.

Podpisanie umowy z Wykonawcą Zakładu Termicznego Przekształcania Odpadów Komunalnych

Formuła PPP

Gdańska instalacja budowana jest przez włosko-francuskie konsorcjum trzech światowych liderów w zakresie technologii, budowy i eksploatacji tego typu instalacji – Astaldi, Termomeccanica Ecologia, Dalkia Wastenergy – z którym umowę podpisaliśmy w maju 2018 roku. Wybór Wykonawcy (partnera prywatnego) w formule DBO czyli zaprojektuj, wybuduj i eksploatuj to nie przypadek. Ze względu na niewielkie doświadczenia w termicznym przekształcaniu odpadów, a kilka lat temu jeszcze praktycznie żadne, postawiliśmy na doświadczone konsorcjum firm. W trybie dialogu konkurencyjnego wybrany został Wykonawca z dużym doświadczeniem w zakresie projektowania, budowy i technologii, ale przede wszystkim eksploatacji, którą przewidzieliśmy na przeszło 25 lat.

Wizualizacja Zakładu Termicznego Przekształcania Odpadów w Gdańsku

Początek budowy

Po dwóch latach pracy przygotowawczej i projektowej, w maju 2020 roku, wydane zostało Wykonawcy formalne polecenie rozpoczęcia robót. Tym samym inwestycja weszła w kolejny etap realizacji. W lipcu 2020 roku rozpoczęły się intensywne prace ziemne na terenie działki inwestycyjnej, które trwają do dnia dzisiejszego. Przed nami budowa zaplanowana na trzy kolejne lata. W połowie 2023 roku planowane są rozruchy, aby na koniec roku oddać do eksploatacji instalację, tak długo wyczekiwaną w regionie pomorskim. Będzie to największa inwestycja w historii Gdańska i regionu związana z gospodarką odpadami. Dzięki funkcjonującemu zakładowi będziemy przekształcać odpady nienadające się do recyklingu, a w efekcie tego procesu powstanie energia elektryczna i ciepło. Cały proces przebiegać będzie z korzyścią dla środowiska i mieszkańców Gdańska. Funkcjonujący zakład nie będzie tylko instalacją spalającą odpady, ale przyjazną środowisku elektrociepłownią domykającą system gospodarowania odpadami komunalnymi w Gdańsku i regionie.

Idea bloga

Blog Portu Czystej Energii, który otwieram właśnie niniejszym tekstem, ma przybliżyć Państwu nie tylko naszą instalację, ale również świat odpadów w perspektywie lokalnej, ogólnopolskiej i międzynarodowej, ideę gospodarki cyrkularnej, edukacji ekologicznej i inne ciekawe zagadnienia z obszaru naszej działalności. Chcemy, żeby był dla Państwa źródłem wiedzy i inspiracji. Dla nas z kolei jest możliwością na szersze przedstawienie niektórych zagadnień, podzielenie się pozyskanymi informacjami i doświadczeniami, zarówno naszymi, jak i innych. Autorzy treści na bloga – pracownicy, współpracownicy, znajomi i przyjaciele, osoby zaangażowane w projekt Portu Czystej Energii – to przede wszystkim pasjonaci i to również chcemy Państwu pokazać.

Mam nadzieję, że nowopowstały blog będzie dla Państwa ciekawą lekturą.   

Spodobał Ci się ten wpis? Podaj dalej!

Zmiana czcionki
Kontrast